در دعاوی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، تعیین وضعیت مالی خواهان نقش اساسی در تصمیم دادگاه دارد. دادگاه باید احراز کند که خواهان واقعاً توان پرداخت هزینه‌های دادرسی را ندارد و ادعای اعسار او واقعی است. در این مسیر، اظهارات شهود یکی از مهم‌ترین ابزارهای قاضی برای کشف حقیقت محسوب می‌شود.