حقالوکاله دعاوی مالی یکی از نخستین دغدغههای اشخاص هنگام انتخاب وکیل برای پیگیری یک اختلاف مالی است. در این زمینه، آییننامه رسمی مصوب ۲۸ اسفند ۱۳۹۸ نحوه محاسبه حقالوکاله را مشخص کرده و در واقع حداقل دستمزد وکلا را تعیین میکند. با این حال، وکیل و موکل این اختیار را دارند که با توافق یکدیگر، مبلغی کمتر یا بیشتر از میزان مقرر را تعیین کنند و چنین توافقی از نظر قانونی هیچ منعی ندارد.
مقدمه
وقتی کسی برای یک دعوای مالی وکیل میگیرد، اولین پرسش این است: «حقالوکاله دعاوی مالی چقدر میشود؟»
پاسخ این سؤال بستگی دارد به اینکه دعوا مالی است یا غیرمالی.
- دعوای مالی دعوایی است که موضوع آن پول یا مال باشد و بتوان برای آن ارزش ریالی مشخص کرد. مثال: مطالبه طلب، مطالبه اجارهبها، مطالبه خسارت یا دعوا برای مالکیت یک زمین.
- دعوای غیرمالی دعوایی است که موضوع آن ارزش ریالی مستقیم ندارد. مثال: طلاق، تغییر نام در شناسنامه یا الزام به انجام یک تعهد غیرپولی.
در این مقاله، فقط درباره نحوه محاسبه حقالوکاله دعاوی مالی صحبت میکنیم. برای این موضوع، آییننامه رسمی (مصوب ۲۸ اسفند ۱۳۹۸) وجود دارد که نحوه محاسبه را مشخص کرده است. این آییننامه درواقع حداقل دستمزد وکلا را تعیین میکند. یعنی وکیل و موکل میتوانند با هم بر سر مبلغی کمتر یا بیشتر توافق کنند و هیچ منع قانونی هم برای این توافق وجود ندارد.
مبنای محاسبه حقالوکاله دعاوی مالی
در دعوای مالی، مبنای کار «مبلغ خواسته» است. یعنی ارزش ریالی چیزی که خواهان از دادگاه مطالبه میکند. این مبلغ پایه محاسبه میشود و بعد طبق جدول تعرفه درصد میخورد.
درصدهای قانونی (طبق ماده ۹ آییننامه)
حقالوکاله دعاوی مالی به صورت پلهای محاسبه میشود:
- تا ۵۰ میلیون تومان → ۸٪
- از ۵۰ میلیون تا ۲۰۰ میلیون تومان → ۷٪
- از ۲۰۰ میلیون تا یک میلیارد تومان → ۵٪
- بیش از یک میلیارد تومان → ۴٪
هر بخش از مبلغ در طبقه خودش حساب میشود و بعد جمع میگردد.
تقسیم حقالوکاله در مراحل دادگاه (طبق ماده ۲۱)
کل مبلغ محاسبهشده مربوط به دو مرحله دادرسی است:
- 60٪ برای مرحله بدوی (دادگاه نخست)
- 40٪ برای مرحله تجدیدنظر (اگر به رأی اعتراض شود)
یک مثال ساده
اگر ارزش دعوا یک میلیارد و 500 میلیون تومان باشد:
۱. 50 میلیون اول × 8٪ = 4.000.000 تومان
۲. 200 میلیون بعدی × 7٪ = 14.000.000 تومان
۳. یک میلیارد بعدی × 5٪ = 50.000.000 تومان
۴. 250 میلیون باقیمانده × 4٪ = 10.000.000 تومان
- جمع کل: 78.000.000 تومان
سهم حقالوکاله دعاوی مالی در مراحل دادرسی
- مرحله بدوی (60٪): 46.800.000 تومان
- مرحله تجدیدنظر (40٪): 31.200.000 تومان
تماس را آغاز کنید
برای شروع مشاوره فوری کلیک کنید
نتیجهگیری
محاسبه حقالوکاله دعاوی مالی کاملاً مشخص و طبق جدول رسمی است. با این حال باید توجه داشت که این آییننامه فقط حداقل دستمزد را تعیین میکند و وکلا میتوانند با موکل خود برای مبلغ کمتر یا بیشتر توافق کنند. همین شفافیت به دو طرف کمک میکند تا قبل از شروع دعوا، تکلیف هزینهها روشن شود و قرارداد وکالت بر همان اساس نوشته شود.
سوالات متداول
حقالوکاله در دعاوی مالی بر اساس مبلغ خواسته و طبق جدول درصدی آییننامه رسمی سال ۱۳۹۸ محاسبه میشود. این تعرفه شامل ۸٪ برای مبلغ تا ۵۰ میلیون تومان، ۷٪ برای بخش بعدی تا ۲۰۰ میلیون، ۵٪ تا یک میلیارد و ۴٪ برای بیش از یک میلیارد تومان است. محاسبه بهصورت پلهای انجام میشود.
طبق آییننامه، درصدهای حقالوکاله حداقل تعرفه قانونی هستند. اما وکیل و موکل میتوانند درباره مبلغ کمتر یا بیشتر از تعرفه نیز با رضایت طرفین توافق کنند. بنابراین حقالوکاله میتواند متغیر باشد.
کل حقالوکاله در دعاوی مالی به دو بخش تقسیم میشود: ۶۰٪ برای مرحله بدوی (دادگاه نخست) و ۴۰٪ برای مرحله تجدیدنظر. در صورت درخواست تجدیدنظر، حقالوکاله مرحله دوم جداگانه محاسبه میشود.
- آمادهسازی پرونده قبل از مشاوره حقوقی؛ ۸ اقدام ضروری برای موفقیت در دعاوی ملکی
- استصحاب در حقوق و فقه اسلامی؛ تحلیل اصول، اقسام و کاربرد عملی
- راهنمای کامل خریدار ملک؛ نکات کلیدی قراردادها و اسناد تکمیلی
- حقوق خریدار اول در معاملات ملکی و نحوه ابطال معامله دوم
- انتخاب وکیل محلی؛ چرا وکیل شهر محل دادگاه بهترین انتخاب است؟
دیدگاهتان را بنویسید